Hoe kun je voeding geven aan je carrière?
In mijn vorige artikel* gaf ik een recept voor overheerlijke koekjes, die je eens voor je collega's mee zou kunnen nemen. Als één van de manieren om meer liefde op je werk te brengen. In een artikel in Trouw van 11 november jongstleden over carrière maken voor vrouwen, staat dat je dat dus nooooooit moet doen. "Het is heel erg", zegt Lois Frankel, een coach gespecialiseerd in de begeleiding van deze vrouwen, "maar we vinden mensen die andere mensen voeden niet belangrijk". Dus stoppen met dat lieve softe gedrag, met te aardig en behulpzaam zijn, en voortaan je mannetje staan. Zij heeft er veel tips voor (waar mannen waarschijnlijk ook hun voordeel mee kunnen doen).
De opmerking van Frankel is eigenlijk wel herkenbaar. Huisvrouwen en -mannen hebben in onze maatschappij duidelijk veel minder aanzien dan betaalde werknemers. Dezelfde lage waardering zie we voor de natuur en de aarde als bron van waaruit we gevoed worden. Technologische oplossingen en de natuur beteugelen krijgen veel meer respect en geld dan milieuvriendelijk gedrag, ook al blijkt keer op keer dat het het onderwaarderen van de voedende en verzorgende rol leidt tot grote problemen. Denk aan ontwrichte jongeren, voedselschandalen en ziekteproblemen die alleen maar oplosbaar zijn met ander gedrag in plaats van met andere technologie.
Het is natuurlijk niet mijn bedoeling je tips te geven die je carrière frustreren. Maar ook in je carrière kan gebrek aan aandacht voor de voedende en verzorgende rol leiden tot problemen. Soms is dat letterlijk het geval, zoals bij burn-out cliënten. Soms is dat meer overdrachtelijk. Ik geef je een paar voorbeelden en ideeën wat je dan kunt doen om je carrière weer voeding te geven.
Sommige mensen lopen vast omdat ze gefrustreerd zijn omdat ze niet zoveel carrière hebben gemaakt als ze hadden gewild. Neem bijvoorbeeld 'Peter', altijd de tweede man gebleven. Sommigen vinden het heerlijk om deze wat afgeschermde poisitie te vervullen, maar Peter blijft het gevoel houden dat hij niet echt gezien wordt als hij nooit ergens de 'eerste' man kan zijn: de directeur in plaats van de adjunct.
Soms gaat het om mensen die een hele succesvolle carrière hebben gemaakt, maar er achter komen dat dit hun niet oplevert wat ze ervan hadden verwacht. Zoals 'Marian', mededirecteur van een middelgroot adviesbureau. Ze had interessant werk verwacht en een mooi salaris. In de praktijk van alledag bleek dit echter overschaduwd te worden door gesoebat met medewerkers die ontevreden zijn en zeuren over details (in de beleving van Marian) en door een machtstrijd in het directieteam over de richting waarin het bureau zich moet ontwikkelen. Het was dus heel anders dan ze zich had voorgesteld.
Wat kan voeding geven in zo'n situatie? Heel vaak is dat een verhaal of metafoor. Een verhaal dat aansluit bij de belevingswereld van de betrokkene en er tegelijkertijd een nieuw licht op werpt.
Zo heb ik bij Peter en Marian het verhaal gebruikt dat Jezus vertelde over het ontwikkelen van talenten. Talenten waren in die tijd muntstukken, maar kun je ze heel goed lezen als iemands kwaliteiten. Je menselijk kapitaal. In hedendaags nederlands kun je zeggen dat Jezus vertelde over een werkgever die op reis ging en zijn drie medewerkers bij zich riep. De eerste gaf hij vijf talenten om te beheren, de tweede twee talenten en de derde één talent. "Gewaardeerde medewerkers" zei hij, "ik zal voor langere tijd wegblijven, ik weet zelfs niet precies wanneer ik terugkom. Ik vertrouw erop dat jullie in de tussentijd goed op de zaak passen en de talenten die ik gegeven heb naar beste vermogen zullen beheren". Ze namen hartelijk afscheid en de baas vertrok.
De man die vijf talenten had gekregen, ging meteen aan de slag om er handel mee te drijven, en na een tijdje had hij er vijf talenten bij verdiend. De man met de twee talenten deed hetzelfde en presteerde het om er twee talenten bij te verdienen. De man die één talent had gekregen deed iets heel anders: hij vond het veiliger om dit talent te begraven, zodat hij het te zijner tijd terug kon geven.
Toen de werkgever terug kwam riep hij de mannen bij zich om te vernemen wat zij met de talenten hadden gedaan. De mannen die hun talenten hadden verdubbeld werden rijkelijk beloond en werden uitgenodigd voor het feestmaal dat de werkgever organiseerde ter ere van zijn terugkomst. De man echter die uit angst zijn talent had begraven, was voor de werkgever een nutteloze medewerker, en hij gooide hem eruit.
Niet iedereen heeft evenveel talenten, dat is een ervaringsfeit dat weinig uitleg behoeft. Het verhaal maakt duidelijk dat het daar ook niet om gaat. De essentie is: doe er wat mee, ontwikkel je talenten, gebruik ze, investeer dit kapitaal dat je gegeven is zodat je je Heer met rente terug kunt betalen.
'Peter' kon dit verhaal gebruiken om te accepteren dat hij misschien wel eerder een man met twee talenten was dan één met vijf. Dat ging niet vanzelf natuurlijk. Daarvoor hebben we eerst een andere 'voedingsbron' van zijn carrière onderzocht, zijn thuisbasis. Om na te gaan hoe het daar zat met gezien worden als je niet de eerste was. En daarna zijn we gaan onderzoeken wat zijn talenten nou precies waren, en of er misschien toch situaties waren waar hij wel als 'eerste man' zijn talenten inzette.
Zo werd hij in zijn functie van adjunct regelmatig gevraagd om projectgroepen te trekken, waar hij wel een leidende rol had. Dat hielp hem om zich niet meer te fixeren op de positie van directeur. Tenslotte hebben we onderzocht wat de vruchten van zijn talenten nou precies waren. Een van zijn talenten was bijvoorbeeld dat hij goed kon luisteren. Hij begon te zien dat hij, omdat hij niet de nummer één was maar juist wat meer op de achtergrond opereerde, meer hoorde van wat er in de organisatie speelde dan wanneer hij directeur zou zijn. Peter beleefde daar veel voldoening aan. Hij begon tevreden te raken met wat hij had. En hij begon zich te concentreren op hoe hij vrucht kon dragen in plaats van op hoe hij carrière kon maken.
'Marian' zag in het verhaal een metafoor voor de investeringen die ze deed maar die geen rendement opleverden. Ze zag dat ze haar talenten verkeerd inzette. Ze gebruikte het verhaal om op een rijtje te zetten wat ze nodig had om te groeien en te bloeien. Ze besloot haar takenpakket zodanig te veranderen dat ze minder te maken had met het gezeur van medewerkers en het bureau meer kon profiteren van de dingen waar ze goed in was. Voor de machtstrijd kon ze na veel proberen geen oplossing creëren. Dit was voor haar uiteindelijk aanleiding om een andere werkgever te zoeken waar haar talenten meer tot hun recht konden komen.
In iedere organisatie zijn ook medewerkers die blijven stilstaan. Iedereen kent ze: al jaren op dezelfde plek, terwijl ze misschien wel anders willen. Van deze medewerkers zou je kunnen zeggen dat ze hun talenten hebben begraven. Ze ontwikkelen zich niet meer, terwijl er vaak wel degelijk meer inzit. Door op zoek te gaan naar hun eigen voedingsbron kunnen ook zij hun talent verdubbelen. Vaak is daar wel wat hulp bij nodig, maar dan hebben ook zij hun uitnodiging voor het feestmaal verdiend!
* Zie het artikel “Vijf tips hoe je meer liefde op de werkplek krijgt”
Copyright 2005 Carine Coehoorn. Je mag dit artikel of delen ervan overnemen onder voorwaarde dat je mijn naam en website www.coehoorncompany.nl erbij vermeldt.
|