De do's and don'ts van praten over je geloof op de werkplek.

De tandarts van mijn echtgenoot heeft de gewoonte om zijn patiënten te bestoken met zijn ideeën. Terwijl je met je mond opengesperd in de stoel ligt, begint hij te vertellen over de apartheid in Zuid-Afrika, de werkelijke bijdrage van Opus Dei, een boek geschreven door een journalist over het 'echte' leven van Jezus ... Vaak zijn het controversiële onderwerpen en vaak heeft hij daar een niet politiek-correcte mening over. Daar lig je dan, nauwelijks bij machte iets terug te zeggen en bovendien vurig hopend dat hij met zijn gedachten toch bij zijn werk in jouw mond is. Mijn man kan het goed relativeren maar voor mij is het een belangrijke reden om nooit naar die tandarts te gaan, ook al staat hij bekend als een vakkundig man.

Veel mensen voelen zich verlegen met hoe ze in hun werk over hun geloof, dat daar vaak lang niet vanzelfsprekend een plaats heeft, kunnen spreken. Sommigen proberen daarom werk en hun geloof strikt gescheiden te houden. Terwijl het voor je collega's heel inspirerend kan zijn te weten waar je je inspiratie vandaan haalt. Anderen weten werk en geloof onvoldoende te scheiden en praten te pas maar vooral ook te onpas over hun geloof. Hoewel ze mensen willen inspireren, jagen ze daarmee mensen juist weg, zoals de tandarts hierboven. In dit artikel wil ik daarom ingaan op een aantal do's and don'ts als het gaat om spreken over je geloof op je werk.

Wat je beter niet kunt doen:

1. Wanneer anderen van je afhankelijk zijn, mag nooit zelfs maar de indruk ontstaan dat jij beter voor ze zou zorgen wanneer ze zouden instemmen met jouw ideeën over geloven. Wanneer je werk bestaat uit het helpen van cliënten, die voor hun inkomen, gezondheid of ander heil mede van jou afhankelijk zijn, betekent dat dat je heel terughoudend moet zijn met het vertellen over je geloof. Dat geldt ook als je leiding geeft aan werknemers die voor hun werk en loopbaan mede van jou afhankelijk zijn. Zoals bij de tandarts hierboven is vertellen over je geloof in een situatie waarin mensen kwetsbaar zijn eerder afstotend dan aantrekkelijk.

2. Schrijf niet voor hoe andere mensen hun geloof moeten beleven. Wat voor jou voelt als de 'juiste' relatie met God is daarom niet de enige goede manier. Vertrouw erop dat God heel veel soorten relaties met mensen aankan. Mijn oma vroeger zag met bezorgdheid hoe sommige kleinkinderen niet meer naar de kerk gingen. "Toch", vertrouwde ze mij toe, "zijn het allemaal kinderen in Gods hand". Ik heb dat altijd een heel mooi beeld gevonden. God heeft met elk mens een persoonlijke relatie, Hij volgt ze allemaal. Zoals in een gezin, waar alle kinderen uit hetzelfde nest komen, ieder een heel verschillende beleving van de ouders kan hebben, zo is dat ook in de relatie met God. Je mag elkaar zeker bevragen op hoe dat voor iemand is, maar voorschrijven hoe het zou moeten zijn is ongepast.

3. Ga niet evangeliseren. Werken, doen waarvoor je bent aangenomen, is belangrijker dan dat. Net zo goed als het wezenlijker is het leven waarachtig te leven dan te praten over hoe je het leven zou moeten leven. Het is waar dat Jezus voor zijn heengaan de discipelen de opdracht heeft gegeven om het goede nieuws van het eeuwige leven aan alle volkeren te verkondigen. Maar als je kijkt naar Jezus eigen leven hadden Zijn woorden gezag omdat Hij ze leefde. Het ging Hem om de mens die Hij voor zich had, dat die zich geaccepteerd wist, geholpen voelde, en merkte dat hij of zij door Jezus werd liefgehad. Doe dus eerst je werk goed zodat je klanten of cliënten, je collega's en je baas zich gerespecteerd en gesteund voelen.

Hoe kun je dan wél iets zeggen over je geloof?

1. Bij geestelijke nood kunnen geestelijke rituelen passend zijn, ook op het werk. Wanneer je werkt met cliënten die in moeilijke situaties zitten, bijvoorbeeld door onzekerheid over hun inkomen, ziekte en verlies, kunnen mensen zich enorm geholpen voelen wanneer er ook aandacht kan zijn voor de geestelijke kant van die nood. Bespreken welke steun iemand al dan niet heeft aan het geloof, of samen bidden, kan erg helend werken. Het spreekt voor zich dat je dit alleen doet als de ander daar mee instemt. Dat is niet een maniertje om het begeleidingsproces te versnellen, maar ruimte bieden voor het genezende werk van Gods Geest. Onlangs is zelfs iemand gepromoveerd* op hoe gebed een rol kan spelen in instellingen van gezondheidszorg!

2. Werk volgens hoogstaande normen. Wanneer je opvalt door hoe prettig en vriendelijk je bent, respect afdwingt door je principiële keuzes, worden mensen nieuwsgierig naar wat je drijft. Dat is het goede moment om daar over te vertellen.

3. Wanneer je in een leidinggevende positie bent, kun je spirituele management tools ontwikkelen. Ik ben onlangs op het spoor gekomen van een Canadees bedrijf**, waarvan de leider Robert Ouimet heel bewust de humane en spirituele kant heeft ontwikkeld naast de economische kant, geïnspireerd door zijn christelijke geloof. Hij heeft hierbij allerlei praktische management tools ontwikkeld die bepaalde humane en spirituele waarden ontwikkelen binnen de organisatie. Een voorbeeld is de jaarlijkse gezamenlijke maaltijd, een eenvoudige broodmaaltijd waarin de leidinggevenden de medewerkers bedienen. Ook zijn managers verplicht, in het onverhoopte geval dat iemand ontslagen moet worden, om na die mededeling nog drie keer samen een maaltijd te gebruiken. Je zult als leidinggevende
deze mensen dus nog een aantal keren in de ogen moeten kijken, en dat verandert je houding. Hierdoor wordt bijvoorbeeld voorkomen dat mensen zich afgedankt voelen en kan waardig afscheid worden genomen.

In een volgend artikel zal ik meer vertellen over de spirituele management tools van Robert Ouimet.

Carine Coehoorn

Copyright 2006 Carine Coehoorn. Je mag dit artikel of delen ervan overnemen onder voorwaarde dat je mijn naam en website http://www.coehoorncompany.nl erbij vermeldt. Ik stel het erg op prijs als je me dat even laat weten! (mailto:info@coehoorncompany.nl)

* Zie 'Om heil en genezing te vinden: de dienst der genezing en zijn plaats in instellingen van gezondheidszorg', door Harmen de Vries, 2006, Uitgeverij Kok Kampen

** Het gaat om Holding OCB Inc. & Ouimet-Tomasso Inc. in Montreal, Quibec, Canada, werkzaam in de voedselverwerking. Het bedrijf bestaat sinds 1933. Voor zover ik weet was Robert Ouimet opvolger. Na 35 jaar experimenteren heeft hij zijn ervaringen vastgelegd in een proefschrift dat in 2003 is verschenen.